Kireç neden oluşur?
Musluktan akan su buharlaştığında içindeki mineraller yüzeyde kalır. Zamanla beyaz, sert bir tabaka oluşur. Türkiye'nin pek çok şehrinde şebeke suyu serttir, bu yüzden duş camı, batarya ve su ısıtıcısı hızla kireçlenir. Kireç bazik yapıdadır; sirke ve sitrik asit gibi hafif asitler onu çözer.
1. Beyaz sirke
En kolay bulunan yöntem budur. Sofra sirkesi yerine renksiz beyaz sirke kullan, iz bırakmaz.
- Musluk ve batarya: Bir bezi sirkeye batır, muslukların etrafına sar. 30-60 dakika beklet, sonra yumuşak fırçayla ovup bol suyla durula.
- Duş başlığı: Bir poşete sirke doldur, duş başlığına geçirip lastikle bağla. Birkaç saat ya da bir gece beklet. Ardından suyu bir dakika akıt.
- Duş camı: Yarı yarıya su ve sirke karışımını sprey şişeye koy. Sık, 10-15 dakika beklet, silip kurula.
2. Limon tuzu (sitrik asit)
Limon tuzu sirkeden daha güçlüdür ve kokusu yoktur. Su ısıtıcısı ve çaydanlık için idealdir.
- Kettle'ı yarısına kadar suyla doldur.
- 1-2 yemek kaşığı limon tuzu ekle ve suyu kaynat.
- Kapat, 20-30 dakika bekle.
- Suyu dök, içini iki kez temiz suyla kaynatıp boşalt.
Aynı yöntemi çamaşır ve bulaşık makinesinde de kullanabilirsin. Boş makineye birkaç kaşık limon tuzu koyup en sıcak programı çalıştırman yeterli. Önce makinenin kullanım kılavuzuna bak; bazı üreticiler kendi temizleyicilerini önerir.
3. Taze limon
Küçük alanlarda pratiktir. Yarım limonu doğrudan musluk ağzına ya da lavabo kenarına sür, birkaç dakika beklet, durula. Hafif kireçte işe yarar, kalın tabakada yetersiz kalır.
4. Hazır kireç sökücüler
Kalın ve eski kireç tabakasında ev yöntemleri yavaş kalabilir. Marketteki kireç sökücüler genellikle daha güçlü asit içerir. Etiketteki talimatı aynen uygula, bekleme süresini aşma. Eldiven tak, ortamı havalandır.
5. Mekanik temizlik
Asitle yumuşayan kireci fiziksel olarak da almak gerekir.
- Musluk ucundaki perlatörü (süzgeç) elle ya da bir bezle tutarak çevirip sök. Sirkede beklet, eski diş fırçasıyla temizle.
- Çelik yün ve tel fırça kullanma. Krom ve cam yüzeyi çizer, çizik de daha hızlı kireç tutar.
- Plastik kazıyıcı ya da yumuşak sünger yeterlidir.
Güvenlik ve yüzey uyarıları
- Kireç sökücüyü, sirkeyi ya da herhangi bir asidi çamaşır suyuyla asla karıştırma. Bu karışım zehirli klor gazı açığa çıkarır. Aynı yüzeyde ikisini art arda da kullanma; arada bol suyla durula.
- Amonyaklı ürünleri de çamaşır suyuyla karıştırma.
- Mermer, traverten ve doğal taşa asit sürme. Yüzeyi matlaştırır ve aşındırır.
- Derzlerde uzun süre asit bekletme, derz dolgusunu zayıflatabilir.
- Kapalı banyoda çalışırken pencereyi aç ya da aspiratörü çalıştır.
- Gözüne ya da cildine kireç sökücü gelirse bol suyla yıka. Yutma ya da ciddi temas durumunda 112'yi ara.
Kirecin geri gelmesini azaltmak
Duştan sonra camı bir çekçekle sıyırmak kireci büyük ölçüde önler. Bataryaları haftada bir kuru bezle silmek de işi kolaylaştırır. Su ısıtıcısını ayda bir kez limon tuzuyla temizlersen tabaka kalınlaşmaz.
Su çok sertse evin girişine ya da musluk altına su yumuşatma veya filtre sistemi taktırmayı düşünebilirsin. Bu sistemlerin bakımı ve filtre değişimi üreticinin önerdiği aralıklarla yapılmalıdır. Kahve makinesi ve ütü gibi küçük cihazlarda ise kullanım kılavuzundaki kireç temizleme talimatına uy; bazı modeller sirkeyle temizlenmeye uygun değildir.