Pasaport başvurusu nedir, kimler yapabilir?
Pasaport, yurt dışına çıkışta kullandığın resmi kimlik belgesidir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan herkes pasaport alabilir. Başvurular 2018'den beri emniyet yerine nüfus müdürlüklerinde alınıyor. Hangi ilde kayıtlı olduğun fark etmez; Türkiye'deki herhangi bir nüfus müdürlüğüne başvurabilirsin.
En yaygın tür bordo renkli umuma mahsus pasaporttur. Yeşil renkli hususi pasaport belirli kadrodaki kamu görevlileri ve bazı emekliler için, gri renkli hizmet pasaportu ise görevli olarak yurt dışına gidenler için verilir. Hususi ve hizmet pasaportunda kurumundan alacağın yazı da istenir.
Gerekli belgeler
- Geçerli kimlik kartı veya nüfus cüzdanı
- Son 6 ay içinde çekilmiş 1 adet biyometrik fotoğraf (beyaz fon, 50x60 mm)
- Pasaport harcı ve defter bedelinin ödendiğini gösteren bilgi (ödeme sisteme düşer, makbuz istenmeyebilir ama yanında bulunsun)
- Eski pasaportun varsa onu da götür; iptal edilip sana geri verilebilir
- 18 yaşından küçükler için anne ve babanın birlikte gelmesi ya da gelmeyen ebeveynin noterden onaylı muvafakatnamesi
Adım adım başvuru
- Randevu al: randevu.nvi.gov.tr adresinden, e-Devlet Kapısı'ndan ya da ALO 199 hattından gün ve saat seç. Randevuna en az yarım saat önce gitmen önerilir.
- Harç ve defter bedelini öde: Ödemeyi vergi dairelerinden, anlaşmalı bankaların şube ve internet kanallarından ya da Gelir İdaresi Başkanlığının Hazır Ödeme sisteminden yapabilirsin. Kaç yıllık pasaport istediğine göre harç değişir.
- Fotoğrafını hazırla: Biyometrik fotoğraf yüzün net görünecek şekilde, gözlüksüz ve düz bakışla çekilmeli.
- Nüfus müdürlüğüne git: Görevli bilgilerini kontrol eder, parmak izini ve imzanı alır.
- Teslim şeklini seç: Pasaportlar Ankara'da basılır ve kayıtlı adresine PTT kargoyla gönderilir. Kargo takibini e-Devlet'teki pasaport başvuru sorgulama hizmetinden yapabilirsin.
Süre ve geçerlilik
Başvurudan sonra pasaportun basılıp adrese ulaşması genelde birkaç iş günü ile iki hafta arasında sürer; yoğun dönemlerde uzayabilir. Seyahat tarihin yakınsa başvuruyu erkenden yap. Umuma mahsus pasaportu farklı sürelerle (en fazla 10 yıl) alabilirsin; süre arttıkça harç da artar.
Harç tutarı hakkında
Pasaport harcı ve defter bedeli her yıl yeniden belirlenir. Güncel tutarı başvuru öncesinde Gelir İdaresi Başkanlığı veya Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü sayfasında görebilirsin. Belirli yaşın altındaki çocuklar için harç uygulamasında farklılık olabilir; başvuru sırasında bunu da kontrol et.
Sık yapılan hatalar
- Uygun olmayan fotoğraf: Gölgeli, filtreli ya da eski fotoğraflar kabul edilmez. Fotoğrafçıya pasaport için çektirdiğini söyle.
- Harcı yanlış süre için ödemek: Ödediğin harç, başvurudaki pasaport süresiyle aynı olmalı. Farklıysa başvuru tamamlanmaz; fark ödemesi veya iade işlemi gerekir.
- Adres bilgisini kontrol etmemek: Pasaport adres kayıt sistemindeki adresine gönderilir. Taşındıysan önce adresini güncelle.
- Son güne bırakmak: Tatil dönemlerinden önce randevular hızla dolar. Seyahat planın netleşir netleşmez başvur.
- Eski pasaportu unutmak: Elindeki pasaportun süresi dolmamışsa yanında götür; yeni pasaport çıktığında eskisi iptal edilir.
Başvuru günü kontrol listesi
Evden çıkmadan önce kimlik kartının yanında olduğundan, fotoğrafının çantanda durduğundan ve harç ödemesinin sistemde göründüğünden emin ol. Çocuk için başvuruyorsan çocuğu da yanında götür; parmak izi ve imza işlemleri yaşa göre değişir. Randevu saatini kaçırırsan yeni randevu alman gerekebilir.
Dikkat edilecekler
- Pasaportun geçerlilik süresine bak. Pek çok ülke, giriş tarihinden sonra en az birkaç ay geçerli pasaport ister.
- Hakkında yurt dışı çıkış yasağı varsa pasaport verilmez ya da kullanılamaz.
- Askerlik çağındaysan ve yoklama kaçağı veya bakaya durumundaysan yurt dışı çıkışın kısıtlanabilir.
- Pasaportunu kaybedersen önce kayıp bildirimi yap; eski pasaport iptal edilir, yenisi için yeniden başvurursun.
- Kargo adrese geldiğinde evde yoksan PTT şubesinden kimliğinle teslim alabilirsin.