Adli sicil kaydı nedir?
Adli sicil kaydı, Türk mahkemelerince verilmiş ve kesinleşmiş ceza mahkûmiyetlerinin tutulduğu kayıttır. Kayıtlar Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü tarafından 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'na göre tutulur. İş başvurularında, memuriyet ve askeri okul başvurularında, silah ruhsatı, vize ve oturum işlemlerinde sıkça istenir.
Belgede kaydın yoksa "adli sicil kaydı yoktur" ifadesi, varsa ilgili mahkûmiyet bilgileri yer alır.
Adli sicil kaydı ile arşiv kaydı farkı
Cezanın infazı tamamlandıktan sonra kayıt adli sicilden çıkarılıp arşiv kaydına alınır. Arşiv kaydı, kanunda belirtilen süreler dolduğunda tamamen silinir. Kişinin kendisi için verilen belgede kural olarak adli sicil bilgileri görünür; arşiv kayıtları ise yalnızca kanunda sayılan amaçlarla, örneğin bazı kamu görevlerine alımda veya yargılama sırasında, yetkili mercilere bildirilir.
Kimler alabilir?
- Kişi kendi adli sicil kaydını alabilir.
- Başkasının kaydı ancak kanunda sayılan durumlarda ve yetkili kurumlarca istenebilir; başkası adına belge almak için özel yetkili vekaletname gerekir.
e-Devlet'ten adım adım alma
- e-Devlet Kapısı'na giriş yap.
- "Adli Sicil Kaydı (Sabıka Kaydı) Sorgulama" hizmetini aç (Adalet Bakanlığı).
- Belgenin hangi kuruma verileceğini ve kullanım amacını seç.
- Belgeyi oluştur ve barkodlu PDF olarak indir.
e-Devlet'ten alınan belge ücretsizdir. Kurumlar belgenin doğruluğunu Barkodlu Belge Doğrulama hizmetiyle kontrol eder.
Şahsen başvuru
e-Devlet şifren yoksa adliyelerdeki adli sicil bürolarına kimliğinle başvurabilirsin. Yurt dışında yaşıyorsan büyükelçilik ve konsolosluklar da başvuru alır. Belge genelde aynı gün verilir.
Yurt dışında kullanılacaksa
Vize veya oturum için belge isteyen ülkeler çoğu zaman apostil şerhi ve yeminli tercüme ister. Apostil işlemi Türkiye'de valilik ve kaymakamlıklarda yapılır. Hangi format istendiğini (Türkçe, İngilizce, apostilli) önceden başvuracağın konsolosluğa sor. e-Devlet belgesinin yanında bazı ülkeler adliyeden alınmış ıslak imzalı belge isteyebilir.
Belgeyi kimler ister?
- Kamu kurumları, memur ve sözleşmeli personel alımlarında.
- Özel sektörde, özellikle güvenlik, finans ve çocuklarla çalışılan işlerde.
- Silah ruhsatı, özel güvenlik kimlik kartı ve bazı meslek odası kayıtlarında.
- Yabancı ülkelerin vize, çalışma ve oturma izni başvurularında.
- Ehliyet işlemleri gibi bazı süreçlerde ise kurum kaydı doğrudan sistemden kontrol eder; senden belge istemez.
Belgede kayıt çıkarsa
Belgede bir mahkûmiyet görünüyorsa önce kararın kesinleşme tarihine ve cezanın infaz durumuna bak. İnfazı tamamlanmış ve arşive alınması gereken bir kaydın hâlâ adli sicilde göründüğünü düşünüyorsan Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne dilekçeyle başvurabilirsin. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları adli sicil belgesinde görünmez, ayrı bir sistemde tutulur. Kaydın iş başvurunu nasıl etkileyeceği, başvurduğun görevin şartlarına bağlıdır; ilan metnini dikkatle oku.
Kısa bir örnek
Bir kamu kurumuna iş başvurusu yapacağını düşün. e-Devlet'te belgeyi oluştururken kurum olarak başvurduğun kurumu, amaç olarak da iş başvurusunu seçersin. Belgeyi PDF olarak indirir, başvuru dosyana eklersin. Kurum, barkodla belgenin gerçekliğini ve tarihini doğrular.
Dikkat edilecekler
- Belgedeki "kullanım amacı" ve "kurum" alanlarını doğru seç; yanlış seçim belgenin reddedilmesine yol açabilir.
- Kurumlar genelde yakın tarihli belge ister; eski belgeyi tekrar kullanma.
- Kesinleşmemiş davalar ve soruşturmalar adli sicil belgesinde görünmez; bu bilgiler UYAP ve mahkemeler üzerinden takip edilir.
- Kaydının silinmesi veya düzeltilmesi gerektiğini düşünüyorsan Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne başvurabilir, gerekirse bir avukata danışabilirsin.