Ezogelin çorbası adını, Gaziantep yöresinde yaşamış ve hayatı türkülere, filmlere konu olmuş Ezo Gelin'den alır. Anlatılara göre bu çorbayı ilk o pişirmiştir. Mercimek çorbasından farkı, blenderdan geçirilmemesi ve içinde bulgur ile pirincin tane tane hissedilmesidir. Salça, kuru nane ve pul biber çorbaya kendine özgü kırmızı rengini ve kokusunu verir.
Hazırlamadan önce
Ezogelinin lezzetini belirleyen en önemli malzemelerden biri biber salçasıdır. Tatlı biber salçası yumuşak bir tat verir, acı biber salçası ise çorbayı daha keskin yapar. Elinde biber salçası yoksa domates salçasıyla da yapabilirsin, ama bu durumda pul biber miktarını biraz artırmak rengi ve tadı dengeler. Bazı evlerde pirinç hiç kullanılmaz, yalnızca bulgurla pişirilir; bu da geleneksel sayılır. Çorbayı bir gün önceden hazırlamak istersen pişirmenin sonunda biraz daha akışkan bırak, çünkü gece boyunca bulgur suyu çeker. Naneli tereyağını her zaman servis öncesinde taze hazırla. Bekleyen tereyağlı sos kokusunu kaybeder ve çorbanın üzerinde donuk bir tabaka oluşturur.
Malzemeler (6 kişilik)
- 1 su bardağı kırmızı mercimek
- 3 yemek kaşığı ince ya da köftelik bulgur
- 2 yemek kaşığı pirinç
- 1 adet orta boy kuru soğan
- 1 yemek kaşığı domates salçası
- 1 tatlı kaşığı biber salçası
- 3 yemek kaşığı sıvı yağ ya da tereyağı
- 8 su bardağı sıcak su ya da et suyu
- 1 tatlı kaşığı tuz, yarım çay kaşığı karabiber
- Üzeri için: 1 yemek kaşığı tereyağı, 1 tatlı kaşığı kuru nane, 1 çay kaşığı pul biber
Yapılışı
- Mercimeği, bulguru ve pirinci ayrı ayrı yıka. Pirinci yıkadıktan sonra 10 dakika ılık suda beklet.
- Soğanı ince ince doğra.
- Tencerede yağı ısıt, soğanı 4-5 dakika pembeleşene kadar kavur.
- Domates ve biber salçasını ekle, kokusu çıkana kadar 1-2 dakika kavur.
- Mercimeği ekleyip bir kez çevir, ardından sıcak suyu ilave et.
- Kaynayınca altını kıs ve 15 dakika pişir.
- Süzdüğün pirinci ve bulguru ekle. Ara ara karıştırarak 20 dakika daha, pirinç ve bulgur yumuşayana kadar pişir.
- Tuz ve karabiberi ekle. Çorba çok koyulaştıysa biraz sıcak su ilave edip 2-3 dakika daha kaynat.
- Küçük bir tavada tereyağını erit. Ocaktan alıp kuru naneyi ve pul biberi ekle, karıştır.
- Naneli yağı çorbanın üzerine gezdir ya da tencereye ekleyip karıştır.
Püf noktaları
- Ezogelin blenderdan geçirilmez. Mercimek kendiliğinden dağılır, bulgur ve pirinç tane olarak kalır.
- Bulgur ve pirinç dibe çökmeye meyillidir. Son 20 dakikada sık sık karıştır.
- Kuru naneyi kızgın yağa ocağın üzerinde ekleme. Ocaktan aldıktan sonra eklersen yanmaz ve kokusu korunur.
- Biber salçası yoksa domates salçasını bir yemek kaşığı ile sınırla; aksi halde çorba ekşi olur.
- Çorba bekledikçe bulgur suyu çeker. Akışkan bir kıvam istiyorsan servisten hemen önce gerekirse su ekle.
Servis ve saklama
Ezogelin sıcak servis edilir. Yanına limon dilimi ve taze ekmek koyabilirsin. Kışın sabah kahvaltısında ya da akşam yemeğinden önce çok sevilir.
Artan çorbayı soğuttuktan sonra ağzı kapalı bir kapta buzdolabında 3 gün saklayabilirsin. Buzdolabında belirgin şekilde koyulaşır; ısıtırken bir iki kepçe sıcak su ekleyip karıştırarak kaynat. Dondurucuda da 2 ay kadar saklanabilir, ancak bulgur ve pirinç çözdükten sonra biraz daha yumuşar.