Yıllık İzin Hakların Neler?

Ne zaman hak kazanılır?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesine göre işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de dahil olmak üzere en az bir yıl çalışmış olan işçiye yıllık ücretli izin verilir. İlk yılı doldurmadan yıllık izin hakkı doğmaz; ancak işveren isterse avans izin verebilir.

İzin süreleri

Yer altı işlerinde çalışanların izin süreleri dörder gün artırılır. 18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük işçilere verilecek yıllık izin süresi 20 günden az olamaz. Bu süreler asgaridir; iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir.

İzin günleri nasıl sayılır?

Kanunun 56. maddesine göre izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Yani 14 günlük iznini kullanırken araya giren pazar günleri ve resmi tatiller iznine eklenir. Cumartesi gününün sayılıp sayılmayacağı, işyerinde cumartesinin iş günü olup olmamasına göre değişir.

İzin bölünebilir mi?

Yıllık izin işveren tarafından bölünemez. Ancak tarafların anlaşmasıyla, bir bölümü on günden az olmamak üzere en fazla üç parça halinde kullanılabilir. Uygulamada kısa izin günleri de yaygın olsa da, kanunun temel amacı işçinin kesintisiz dinlenebilmesidir.

Yol izni

Yıllık iznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek işçiye, belgelemesi şartıyla gidiş ve dönüş için toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni verilmesi gerekir. Bu izin, talep edilmesi halinde kullandırılır.

İzin zamanını kim belirler?

İzin, işçinin talebi ve işyerinin iş planı dikkate alınarak kullandırılır. Yönetmeliğe göre işveren, izin dönemini belirlerken işçinin talebini göz önüne alır; ancak işin durumuna göre farklı bir tarih de belirleyebilir. Yıllık izin bir sonraki yıla devredebilir mi sorusunda kanunun genel yaklaşımı, iznin hak edildiği yıl içinde kullanılmasıdır; uygulamada birikmiş izinler sık görülür ve sözleşme sona erdiğinde bu izinlerin ücreti ödenmek zorundadır.

Kullanılmayan izin ve iş sözleşmesinin sonu

Kanunun 59. maddesine göre iş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, son ücreti üzerinden ödenir. Bu kural istifa ve haklı nedenle fesih dahil her türlü sona ermede geçerlidir.

İzin sırasında ücret

İzin süresi içinde işçiye izin ücreti ödenir; bu ücret işçinin izne başlamadan önce peşin olarak ya da avans şeklinde ödenebilir. İzinde başka bir işte ücret karşılığı çalıştığı anlaşılan işçiye ödenen izin ücreti geri istenebilir.

Kayıt ve belge

İşveren her işçi için izin kayıt belgesi tutmak zorundadır. İzne çıkarken yazılı bir izin formu doldurmak ve bir örneğini saklamak, ileride kullanılan ve kullanılmayan günler konusunda anlaşmazlığı önler.