Cayma hakkının dayanağı
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'ne göre mesafeli satışlarda tüketici, 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilir. Mal satışlarında süre malın sana ya da gösterdiğin kişiye teslim edildiği günden, hizmet sözleşmelerinde sözleşmenin kurulduğu günden başlar. Satıcı seni cayma hakkı konusunda bilgilendirmemişse süre uzar.
Nasıl kullanılır?
- Bildirim yap: Süre içinde satıcıya cayma kararını bildir. Satıcının sitesindeki iade formu, e-posta ya da yazılı bildirim kullanılabilir. Bildirimi süre içinde yapmış olman yeterlidir.
- Ürünü geri gönder: Bildirimden itibaren 10 gün içinde ürünü satıcıya geri göndermelisin.
- Kargo masrafı: Satıcı, iade için belirli bir taşıyıcıyı göstermişse ve sen bu taşıyıcıyla gönderirsen masraftan sorumlu olmazsın. Satıcı başka bir taşıyıcı göstermemişse iade masrafı konusunda bilgilendirme metnine bak.
- Paranı al: Satıcı, cayma bildirimini aldığı tarihten itibaren 14 gün içinde aldığı toplam bedeli (teslim masrafları dahil) ödemede kullandığın yöntemle iade etmek zorundadır.
Ürünü nasıl kullanabilirsin?
Cayma süresi içinde ürünü, mağazada inceleyebileceğin ölçüde inceleyebilirsin: kutusunu açmak, kıyafeti denemek gibi. Ürünün olağan kullanımı dışındaki kullanımdan kaynaklanan değer kaybından sorumlu olabilirsin. Ürünü özenle paketleyip faturasıyla birlikte göndermek iadeyi hızlandırır.
Cayma hakkının olmadığı durumlar
- Tüketicinin isteğine göre kişiselleştirilmiş ya da özel olarak hazırlanmış ürünler
- Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek ürünler (ör. taze gıda)
- Ambalajı açılmış, iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayan ürünler (ör. iç çamaşırı, kozmetik, bazı kişisel bakım ürünleri)
- Ambalajı açılmış ses ve görüntü kayıtları, yazılım ve bilgisayar sarf malzemeleri
- Fiyatı finansal piyasalardaki dalgalanmalara bağlı ürünler (ör. altın)
- Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler ve anında teslim edilen dijital içerikler
- Belirli bir tarihte yapılması gereken konaklama, taşıma, yemek ve eğlence hizmetleri
- Gazete ve dergi gibi süreli yayınlar (abonelik hariç)
Satıcı iade etmezse
Satıcı süresi içinde iade yapmazsa önce yazılı olarak hatırlat. Sonuç alamazsan tüketici hakem heyetine başvurabilirsin. Kredi kartıyla ödeme yaptıysan bankanla da iletişime geçebilirsin. Cayma hakkı, ayıplı mal hükümlerinden bağımsızdır; ürün kusurluysa ayrıca ayıplı mal haklarını da kullanabilirsin.
Örnek: kıyafet iadesi
İnternetten bir mont aldın, kargo 3 Mart'ta teslim edildi. Cayma süren 17 Mart'ta sona erer. Montu denedin, beğenmedin; 10 Mart'ta satıcının sitesindeki iade formunu doldurdun. Bildirimden itibaren 10 gün içinde, yani en geç 20 Mart'a kadar ürünü kargoya vermelisin. Satıcı bildirimini aldığı tarihten itibaren 14 gün içinde ödediğin tutarı kartına iade etmelidir. Kart iadesinin hesabına yansıması bankanın işlem süresine göre birkaç gün daha sürebilir.
Kampanyalı ve taksitli alışverişler
İndirimli ürünlerde de cayma hakkı geçerlidir; "kampanyalı ürün iade edilmez" gibi ifadeler kanuni hakkını ortadan kaldırmaz. Taksitli ödemelerde iade, banka aracılığıyla taksitlerin iptali şeklinde yapılabilir. Hediye çeki ya da puanla yapılan ödemelerde iadenin nasıl yapılacağı satıcının bilgilendirme metninde yer almalıdır.
Pazar yerlerinden alışveriş
Büyük alışveriş platformlarında ürünü platform değil, platformdaki bir satıcı satıyor olabilir. Cayma bildirimini platformun iade sistemi üzerinden yapman yeterlidir; ancak uyuşmazlık durumunda başvuruyu satıcıya ve gerekirse platforma birlikte yöneltmek gerekebilir. Satıcının unvanını ve vergi bilgisini faturadan not al.