Damga vergisi nedir?
Damga vergisi, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na göre sözleşme, taahhütname, makbuz ve maaş bordrosu gibi belgeler üzerinden alınan bir vergidir. Vergiyi doğuran şey işlemin kendisi değil, belgenin düzenlenmesidir. Belgede belirli bir para tutarı yazıyorsa vergi bu tutar üzerinden nispi oranla, tutar yoksa kanuna ekli tablodaki maktu (sabit) tutarla hesaplanır.
Sık kullanılan oranlar
- Belli parayı içeren sözleşmeler ve taahhütnameler: binde 9,48. Örneğin 500.000 ₺ bedelli bir hizmet sözleşmesi için 4.740 ₺.
- Kira sözleşmeleri: binde 1,89. Matrah, sözleşmede yazan sürenin toplam kira bedelidir. Aylık 25.000 ₺ kiralı bir yıllık sözleşmede matrah 300.000 ₺, vergi 567 ₺ olur.
- Maaş, ücret, avans ve gündelikler: binde 7,59. Çalışanların bordrosunda asgari ücrete isabet eden kısım istisnadır.
- İhale kararları: binde 5,69.
Kanunun ekli tablosundaki oranlar ve maktu tutarlar zaman zaman değiştirilebilir; listede olmayan bir belge türü için "Başka oran gireceğim" seçeneğini kullan. Ayrıca her belge için yıllık olarak güncellenen bir azami vergi tutarı vardır; çok yüksek bedelli sözleşmelerde vergi bu sınırı aşamaz. Güncel azami tutarı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın duyurularından kontrol et.
Nüsha ve taraflar
Damga vergisi, imzalanan her nüsha için ayrı ayrı alınır. Sözleşme iki nüsha imzalanırsa vergi iki katına çıkar. Bu yüzden uygulamada çoğu zaman tek nüsha imzalanıp diğer tarafa onaylı suret verilir; suretler de imzalıysa nüsha sayılabileceğini unutma. Vergiyi kimin ödeyeceğini taraflar sözleşmede kararlaştırabilir; yasal olarak ise belgeyi imzalayanların hepsi vergiden müteselsilen sorumludur. Araçtaki "taraf sayısı" kutusu, vergiyi eşit bölüşmeniz halinde kişi başı payı gösterir.
Ne zaman ve nasıl ödenir?
Kira sözleşmesi gibi beyanname ile ödenen damga vergisi, belgenin düzenlendiği tarihi izleyen ayın 26'sına kadar beyan edilip ödenir. Ev sahibi ve kiracı arasındaki kira sözleşmelerinde vergi dairesine giderek ya da Gelir İdaresi'nin internet vergi dairesinden ödeme yapılabilir. Şirketler ve işverenler ise kestikleri damga vergisini muhtasar beyannameyle bildirir. Süresinde ödenmeyen vergiye gecikme faizi ve ceza uygulanabilir. Damga vergisi ödenmemiş bir sözleşme geçersiz olmaz; ancak vergi ödenene kadar resmi işlemlerde sorun çıkabilir ve vergi cezasıyla birlikte tahsil edilir.