Orkideyi tanı
Phalaenopsis orkideler doğada ağaçların gövdelerine tutunarak yaşayan epifit bitkilerdir. Kökleri havadan ve yağmur suyundan nem alır, bu yüzden toprağa değil kabuk gibi havadar bir ortama dikilirler. Gümüşi yeşil, kalın kökler sağlıklıdır; kahverengi, yumuşak ve içi boş kökler çürümüştür.
Işık
Orkide parlak ama dolaylı ışık ister. Doğu ya da batı cepheli bir pencere önü, güney cephesinde ise tül perde arkası idealdir. Doğrudan öğle güneşi yapraklarda yanık lekeleri oluşturur. Yaprakları koyu yeşil ve sarkık ise ışık az, sarımsı ise fazla olabilir.
Sulama
- Kökler gümüşi-beyaz renge döndüğünde ve kabuk kuruduğunda sulama zamanıdır. Şeffaf saksılar kök rengini görmeni kolaylaştırır.
- Saksıyı oda sıcaklığındaki suyun bulunduğu bir kaba koy ve kabuğun suyu emmesi için yaklaşık 10-15 dakika beklet.
- Saksıyı çıkar ve fazla suyun tamamen süzülmesini bekle.
- Yaprakların birleştiği orta kısımda (taç) su kalırsa kâğıt havluyla al; burada biriken su çürümeye yol açar.
Sulama sıklığı ortama göre değişir; genellikle yazın daha sık, kışın daha seyrek. Buz küpüyle sulama yöntemi yaygın olsa da kökleri bir anda soğuğa maruz bırakır ve suyu eşit dağıtmaz.
Nem ve sıcaklık
Orkide orta düzey nem ve ılık bir ortam sever. Kalorifer peteğinin üstüne ya da klimanın önüne koyma. Saksıyı, içinde çakıl ve su bulunan bir tepsinin üzerine (saksı suya değmeyecek şekilde) koymak çevredeki nemi artırır.
Çiçekler döküldükten sonra
Çiçekler dökülünce çiçek dalını incele. Dal yeşil ve canlıysa, alttan iki üçüncü boğumun hemen üzerinden kesersen o boğumdan yeni bir yan dal ve çiçek çıkabilir. Dal kahverengileşip kuruduysa dibinden kes. Bitki bu dönemde yaprak ve kök yapmaya odaklanır.
Yeniden çiçek açtırmak
Phalaenopsis orkidelerde yeni çiçek dalı oluşumunu teşvik eden en önemli etken, birkaç hafta boyunca gece sıcaklığının gündüze göre birkaç derece daha serin olmasıdır. Sonbaharda bitkiyi geceleri biraz daha serin bir odaya almak çoğu zaman işe yarar. Yeterli ışık, düzenli ama aşırı olmayan sulama ve büyüme döneminde orkideye özel gübre de çiçeklenmeyi destekler.
Saksı değişimi
Kabuk ortamı zamanla çürür ve havalanmayı kaybeder. Genellikle bir iki yılda bir, çiçeklenme sona erdikten sonra saksı değişimi yapılır.
- Bitkiyi saksıdan çıkar ve eski kabuğu köklerden temizle.
- Çürümüş, kahverengi ve yumuşak kökleri steril bir makasla kes.
- Bitkiyi orkide kabuğuyla, kök hacmine uygun boyutta, drenaj delikli bir saksıya yerleştir.
- Saksı değişiminden sonra birkaç gün sulamadan bekle; kesik yerlerin kurumasını sağla.
Hava kökleri
Saksının dışına doğru büyüyen kökler normaldir; kesme. Bunlar bitkinin doğal yapısının bir parçasıdır ve sağlıklı olduklarını gösterir.
Sık görülen sorunlar
- Sarkık, buruşuk yapraklar: Kökler çürüdüğü ya da bitki uzun süre susuz kaldığı için su alamıyor olabilir.
- Sararan alt yaprak: Tek yaprakta normal yaşlanmadır; çok sayıda yaprakta fazla su ya da fazla güneş olabilir.
- Tomurcuk dökümü: Ani sıcaklık değişimi, hava akımı ya da yer değiştirme.
- Yapraklarda yapışkan leke: Zararlı olabilir; yaprak altlarını kontrol et.