Adına kayıtlı tapuları görme
e-Devlet Kapısı'ndaki Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü hizmetlerinden "Tapu Bilgileri Sorgulama" ile adına kayıtlı bütün taşınmazları görebilirsin. Ekranda il, ilçe, mahalle, ada, parsel, nitelik (arsa, tarla, mesken gibi), hisse oranı ve varsa takyidatlar (ipotek, haciz, şerh, beyan) yer alır. Aynı bilgilere Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün Web Tapu uygulamasından da ulaşabilirsin.
Ada ve parsel sorgulama
Bir taşınmazın konumunu ve sınırlarını görmek için TKGM'nin "Parsel Sorgu" uygulamasında il, ilçe, mahalle, ada ve parsel numarasını girmen yeterlidir. Uygulama parselin harita üzerindeki yerini, yüzölçümünü ve niteliğini gösterir. Ancak malik bilgileri kişisel veri olduğu için bu uygulamada gösterilmez.
Ev ya da arsa almadan önce kontrol
Satın almayı düşündüğün bir taşınmazın tapu kaydını görmek için satıcıdan tapu kayıt belgesi ya da e-Devlet çıktısı isteyebilirsin. Kontrol etmen gereken başlıca noktalar şunlardır:
- Malik: Satıcı gerçekten malik mi, tek başına mı yoksa hisseli mi?
- Nitelik: Kat mülkiyeti mi, kat irtifakı mı, yoksa arsa üzerinde bina mı? Kat mülkiyeti iskânı alınmış yapılarda kurulur.
- İpotek: Taşınmaz üzerinde banka ipoteği varsa satıştan önce kaldırılması gerekir.
- Haciz ve şerhler: Haciz, satış vaadi, kira şerhi, intifa hakkı gibi kayıtlar sonradan sorun çıkarabilir.
- Beyanlar: Yönetim planı, imar durumu ve diğer beyanlar okunmalı.
Takyidatı olan bir taşınmazı almak tamamen yasak değildir, ama hukuki sonuçlarını bilmeden işlem yapmamalısın. Gerekirse tapu müdürlüğünden ya da bir avukattan bilgi al.
Tapu senedi kaybolursa
Tapu senedi (kâğıt belge) mülkiyeti kanıtlayan asıl kayıt değildir; asıl kayıt tapu sicilidir. Senedi kaybetmen mülkiyetini etkilemez. Yeni senet için tapu müdürlüğüne başvurabilirsin; e-Devlet ve Web Tapu'daki kayıt da birçok işlemde yeterli olur.
Kişisel verilerin korunması
Başkasının adına kayıtlı taşınmazları sorgulamak kişisel verilerin korunması kuralları nedeniyle mümkün değildir. Mirasçılar, mirasçılık belgesiyle tapu müdürlüğünden murislerinin taşınmazlarını öğrenebilir. Avukatlar ve yetkili kurumlar ise kanunun verdiği yetki çerçevesinde sorgulama yapabilir.
Dolandırıcılığa karşı
- Tapu işlemleri yalnızca tapu müdürlüklerinde, resmi senetle yapılır. Elden "tapu devri sözleşmesi" geçerli değildir.
- Kapora ödemeden önce satıcının malik olduğunu ve kaydın temiz olduğunu kontrol et.
- Web Tapu'da işlem bildirimlerini açarak adına yapılan başvurulardan haberdar olabilirsin.
Tapu kaydındaki terimler
- Ana taşınmaz: Bina ya da arsanın bütünü
- Bağımsız bölüm: Daire, dükkân gibi ayrı kullanılabilen birim
- Arsa payı: Bağımsız bölüme düşen arsa hissesi
- Edinme sebebi: Taşınmazın satış, miras, bağış gibi hangi yolla edinildiği
- Şerh: Kira, satış vaadi, önalım gibi kişisel hakların tapuya işlenmesi
- Beyan: Yönetim planı, imar durumu gibi bilgilendirici kayıtlar
- Rehin (ipotek): Bir borç için taşınmazın teminat gösterilmesi
Satış vaadi sözleşmesi ve şerh
Henüz tamamlanmamış projelerden ev alırken genellikle noterde düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi yapılır. Bu sözleşmenin tapuya şerh edilmesi, satıcının taşınmazı başkasına satması halinde seni korur. Şerhin tapuda görünüp görünmediğini kontrol et; şerh edilmemiş bir sözleşme üçüncü kişilere karşı aynı korumayı sağlamaz.
e-Devlet çıktısının geçerliliği
e-Devlet'ten aldığın tapu bilgileri çıktısı barkodludur ve bilgilendirme amaçlıdır. Bankalar ve bazı kurumlar bu çıktıyı kabul ederken, bazı işlemler için tapu müdürlüğünden onaylı tapu kayıt örneği istenebilir.