UYAP nedir?
UYAP, Adalet Bakanlığı'nın mahkemeleri, icra dairelerini, savcılıkları ve diğer adli birimleri birbirine bağlayan elektronik sistemidir. Vatandaşlar UYAP Vatandaş Portal ya da e-Devlet Kapısı üzerinden taraf oldukları dosyaları görebilir, bazı belgeleri inceleyebilir ve harç ödemesi gibi işlemleri yapabilir.
e-Devlet ile sorgulama
- e-Devlet'e giriş yap ve Adalet Bakanlığı hizmetlerine geç.
- "Dava Dosyası Sorgulama" hizmetinde taraf olduğun hukuk, ceza, idari ve diğer yargı dosyalarını listele.
- "İcra Dosyası Sorgulama" hizmetinde hakkında ya da senin başlattığın icra takiplerini gör.
- Dosyanın birimini, esas numarasını, durumunu (açık/kapalı) ve varsa duruşma tarihini incele.
Ayrıca "Duruşma Sorgulama", "Avukat Bilgileri" ve "Harç ve Masraf Ödeme" gibi hizmetler de bulunur. Ceza dosyalarında soruşturma aşamasındaki bazı bilgiler gizlilik nedeniyle gösterilmeyebilir.
UYAP Vatandaş Portal
Vatandaş Portal'a e-imza, mobil imza ya da e-Devlet şifresiyle girilebilir. Portalda dosya içeriğine (evraklara) daha ayrıntılı erişim, dilekçe gönderme ve elektronik ortamda belge inceleme gibi işlemler e-imza ile yapılabilir. Dosya evraklarını incelemek her dosya türünde ve her aşamada mümkün olmayabilir.
Hakkında icra takibi başlatılmışsa
- Ödeme emrini kontrol et: İlamsız takiplerde ödeme emrinin sana tebliğinden itibaren itiraz süren kanunla sınırlıdır (genel haciz yolunda yedi gün). Süreyi kaçırırsan takip kesinleşir.
- Tebligat adresini güncel tut: Tebligatlar adres kayıt sistemindeki adresine ya da e-Tebligat adresine gönderilir.
- Ödeme veya itiraz: Borcu kabul ediyorsan dosya hesabına ödeme yapabilir, kabul etmiyorsan icra dairesine itiraz edebilirsin.
- Hukuki destek al: İtiraz ve şikâyet yolları teknik olduğundan bir avukattan destek almak çoğu zaman faydalıdır; ücretsiz adli yardım için baroya başvurabilirsin.
Dikkat: sahte icra mesajları
"Hakkınızda icra takibi var, şu numaraya ödeme yapın" diyen SMS ve e-postalar yaygın bir dolandırıcılık yöntemidir. Gerçek bir takip olup olmadığını yalnızca e-Devlet ya da UYAP üzerinden kontrol et. İcra dairelerinin hesap numaraları dosyada yer alır; tanımadığın kişilere para gönderme.
Ekrandaki terimler ne anlama gelir?
- Esas numarası: Dosyanın mahkeme ya da icra dairesindeki kayıt numarasıdır (ör. 2026/123 Esas).
- Karar numarası: Dosyada karar verildiğinde verilen numaradır.
- Derdest: Dosyanın hâlâ devam ettiğini gösterir.
- Kesinleşme: Kararın kanun yolları tükendiği ya da süresi geçtiği için kesinleştiğini gösterir.
- Taraf rolü: Davacı, davalı, alacaklı, borçlu, müşteki, şüpheli gibi.
Bir dosyayla karşılaştığında ne yapmalı?
Hakkında bir dosya gördüğünde panik yapma; önce dosyanın türünü, birimini ve durumunu oku. Kapalı (düşmüş, sonuçlanmış) bir dosya artık işlem gerektirmeyebilir. Açık bir icra dosyası varsa, dosyada sana tebligat yapılıp yapılmadığını ve sürelerin başlayıp başlamadığını kontrol et. Ceza dosyalarında ifade için çağrı varsa, belirtilen tarihte ilgili birime başvur. Belirsiz bir durumda dosyanın bulunduğu birime telefonla ya da şahsen başvurarak bilgi alabilirsin.
Kendi alacağın için takip
Alacaklıysan avukatla ya da UYAP üzerinden kendin icra takibi başlatabilirsin. Takip sonrası dosyadaki tebligat, haciz ve ödeme işlemlerini yine bu ekranlardan izlersin.