Sahiplenmeden önce düşün
Bir köpek yıllarca bakım, günlük yürüyüş, eğitim ve masraf demektir. Yaşam alanının büyüklüğü, günlük çalışma saatlerin, ailendeki alerjiler ve köpeğin enerji düzeyi uyumlu olmalı. Barınaklardan ve sorumlu sahiplendirme yapan derneklerden yetişkin köpek sahiplenmek, karakteri belli bir köpekle tanışmanın iyi bir yoludur.
Temel ihtiyaçlar
- Uygun boyutta tasma, göğüs tasması ve kayış
- Mama ve su kabı
- Yatak ve dinlenebileceği sakin bir alan
- Çiğneme oyuncakları ve zekâ oyuncakları
- Dışkı torbası
- Kimlik künyesi
Beslenme
Köpeğin yaşına, ırkına ve boyutuna, aktivite düzeyine uygun dengeli bir köpek maması seç. Mama paketindeki miktarlar bir başlangıçtır; köpeğin kilosunu ve vücut kondisyonunu izleyerek veterinerinle birlikte ayarla. Çikolata, üzüm ve kuru üzüm, soğan, sarımsak, ksilitol içeren sakız ve tatlılar, alkol ve pişmiş kemikler köpekler için tehlikeli olabilir. Masadan sürekli yemek vermek kilo sorunlarına ve dilenme alışkanlığına yol açar.
Egzersiz ve yürüyüş
Köpeklerin hareket ihtiyacı ırka ve yaşa göre çok değişir; çalışma ırkları ve genç köpekler daha fazla egzersiz ister. Günde birkaç kez yapılan yürüyüşler hem tuvalet ihtiyacını karşılar hem de koklama ve keşfetme yoluyla zihinsel uyarım sağlar. Sıcak yaz günlerinde yürüyüşleri sabah erken ve akşam serinliğinde yap; sıcak asfalt patileri yakabilir. Brakisefal (basık burunlu) ırklar sıcağa karşı özellikle hassastır.
Eğitim ve sosyalleşme
- Ödülle eğitim: İstenen davranışı hemen ödüllendirmek (mama ödülü, övgü, oyun) en etkili ve güvenli yöntemdir. Cezalandırma korku ve saldırganlığa yol açabilir.
- Temel komutlar: "Otur", "bekle", "gel" ve tasmayla düzgün yürüme günlük hayatı kolaylaştırır.
- Sosyalleşme: Yavru köpeklerin erken dönemde farklı insanlar, sesler, ortamlar ve diğer köpeklerle olumlu deneyimler yaşaması, ileride korku ve davranış sorunlarını azaltır. Aşıları tamamlanmamış yavruları riskli ortamlara sokmadan önce veterinerine danış.
- Tutarlılık: Evdeki herkes aynı kuralları uygulamalı.
Bakım
- Tüy: Tüy tipine göre düzenli tarama yap; uzun tüylü ırklarda keçeleşmeyi önler.
- Banyo: Köpek şampuanıyla, gerektiğinde. Sık banyo derideki doğal yağları azaltabilir.
- Tırnak: Yerde tıkırtı sesi çıkarıyorsa uzamıştır. Damara değmeden kes ya da veterinere/kuaföre kestir.
- Kulak ve diş: Kulaklarda koku ve kızarıklık, ağızda kötü koku ve diş taşı varsa veterinere göster.
Sağlık ve yasal yükümlülükler
Aşı takvimini ve iç-dış parazit korumasını veterinerinle planla. Sahipli köpeklerin mikroçiple kimliklendirilmesi ve kayıt altına alınması mevzuat gereği zorunludur; kuduz aşısı da yasal olarak yaptırılması gereken aşılardandır. Halka açık alanlarda köpeği tasmalı gezdir ve dışkısını topla. Kusma, ishal, iştahsızlık, topallama, nefes darlığı, şişkin karın ya da ani halsizlik gibi durumlarda vakit kaybetmeden veterinere başvur. Bu sayfa genel bilgi verir; sağlık kararlarını veteriner hekiminle birlikte al.
Köpeği yalnız bırakırken
Köpekler sosyal hayvanlardır ve uzun süre yalnız kalmak birçoğu için zorlayıcıdır. Yalnız kalmayı kısa sürelerle başlayarak alıştır, çıkmadan önce yürüyüş yaptır ve zekâ oyuncaklarıyla oyalanmasını sağla. Sürekli havlama, eşyalara zarar verme ya da kapı önünde bekleme gibi davranışlar ayrılık kaygısına işaret edebilir; bu durumda veterinerinden ya da bir köpek eğitmeninden destek al.